Neandertalek egurra asko eta hainbat funtziotarako erabiltzen zuten

Eboluzioa
Irati Diez Virto

Abric Romaní aztarnategitik erauzitako egurrezko ehunka aztarnek iradokitzen dute neandertalek asko erabiltzen zutela material hori, eta funtzio askotarako, gainera.


Neutroa

Izortze Santin Gomez

Kulturaren ahala

Ana Galarraga Aiestaran


Kimikako Nobel saria, sintesi organiko asimetrikoan efektu ez-linealak eta autokatalisia aurkitzeagatik

Kimika
Irati Diez Virto

Henri B. Kagan eta Kenso Soai ikertzaileek jasoko dute 2026ko Kimikako Nobel saria.


EFEMERIDEA

Maria Andrade zientzialaria

Batataren barietate biofortifikatuei buruz egin zuen lanak Afrikan elikadura-segurtasuna hobetzen lagundu zuen.

Dorre kuantikoa

Fisika
Elhuyar Zientzia,

Donostian, BRTA aliantzako CIC Nanogune zentroan, txip kuantikoak diseinatzeko eta testatzeko dorre bat martxan dago joan den otsailetik. Dorre horretan, konputazio kuantikoan mundu mailako laborategi aurreratuenetakoa izateko anbizioarekin ari dira lanean, Quantum Motion enpresarekin batera.


Megakonstelazioak ez, megaontzidiak

Teknologia
Egoitz Etxebeste Aduriz,

Satelitez josita dago zerua. Milaka dira, eta ehunka milaka gehiago jarri nahi dituzte. Haien bidez, mundu osorako Internet, datu-zentro espazialak eta gauez eguzki-argia izateko aukera agintzen dute. Baina, aldi berean, satelite horiek gaueko zerua argitzen dute, astronomia oztopatzen, hondakin espazialak ugaritzen eta atmosfera kutsatzen. Gizateriaren ondare bat eraldatzen ari dira, gutxi batzuen erabakiz.


Txernobyl eta nuklearrak, 40 urteren ondoren

Fisika
Ana Galarraga Aiestaran,

2026ko apirilaren 26an, 40 urte bete ziren Txernobylgo zentralean inoizko istripu nuklear larriena gertatu zenetik. Erradioaktibitatetik babesteko, esklusio-eremu bat sortu zuten inguruan. Denborarekin, eremu hura naturaren biziberritzearen ikur bihurtu da. Bitartean, energia nuklearrari buruzko ikuspegia ere aldatzen joan da Europan.


Badakizu?

Minari buruz I

Irati Diez Virto

Kolaboratu

Zure lana argitaratzea nahi duzu?

Gai zientifiko bati buruzko erreportaje bat baduzu, guri bidali diezagukezu, eta sarean zein aldizkari inprimatuan argitaratu dezakegu.

Bidali



Bizitza


Gizartea


Teknologia


Ingurumena


Oinarrizkoak