Kulturaren ahala

Ana Galarraga Aiestaran

Espezie horrek zertarako balio du?

Arturo Elosegi Irurtia


Mundua mugitzen duen elektronikaren fidagarritasuna

Teknologia
Endika Robles Perez, Iker Aretxabaleta Astoreka, Asier Matallana Fernandez, Jon Andreu Larrañaga, Unai Ugalde Olea, Ander De Marcos Arocena

Elektrifikazio modernoaren munduan motorrez edo energia berriztagarriez hitz egiten dugu, baina badago elektronika isil bat energia hori guztia modu eraginkorrean kontrolatzea eta erabiltzea ahalbidetzen duena. Sistema horien barruan, potentzia-moduluek esfortzu elektriko eta termiko handiak jasaten dituzte etengabe. Normalean bigarren plano batean gelditzen den arren, haien fidagarritasuna funtsezkoa da ibilgailu elektrikoen, trenen, parke eolikoen edo sare elektriko adimendunen funtzionamendu segurua bermatzeko.


EFEMERIDEA

Germaine Benoit ingeniari kimikoa

Batez ere, substantzia sinpatikomimetikoen azterketan egindako ekarpenagatik da ezaguna.

Dorre kuantikoa

Fisika
Elhuyar Zientzia,

Donostian, BRTA aliantzako CIC Nanogune zentroan, txip kuantikoak diseinatzeko eta testatzeko dorre bat martxan dago joan den otsailetik. Dorre horretan, konputazio kuantikoan mundu mailako laborategi aurreratuenetakoa izateko anbizioarekin ari dira lanean, Quantum Motion enpresarekin batera.


Megakonstelazioak ez, megaontzidiak

Teknologia
Egoitz Etxebeste Aduriz,

Satelitez josita dago zerua. Milaka dira, eta ehunka milaka gehiago jarri nahi dituzte. Haien bidez, mundu osorako Internet, datu-zentro espazialak eta gauez eguzki-argia izateko aukera agintzen dute. Baina, aldi berean, satelite horiek gaueko zerua argitzen dute, astronomia oztopatzen, hondakin espazialak ugaritzen eta atmosfera kutsatzen. Gizateriaren ondare bat eraldatzen ari dira, gutxi batzuen erabakiz.


Txernobyl eta nuklearrak, 40 urteren ondoren

Fisika
Ana Galarraga Aiestaran,

2026ko apirilaren 26an, 40 urte bete ziren Txernobylgo zentralean inoizko istripu nuklear larriena gertatu zenetik. Erradioaktibitatetik babesteko, esklusio-eremu bat sortu zuten inguruan. Denborarekin, eremu hura naturaren biziberritzearen ikur bihurtu da. Bitartean, energia nuklearrari buruzko ikuspegia ere aldatzen joan da Europan.


Kolaboratu

Zure lana argitaratzea nahi duzu?

Gai zientifiko bati buruzko erreportaje bat baduzu, guri bidali diezagukezu, eta sarean zein aldizkari inprimatuan argitaratu dezakegu.

Bidali



Bizitza


Gizartea


Teknologia


Ingurumena


Oinarrizkoak