Mikroplastikoek urarekin erreakzionatzen dute

Ingurumena
Irati Diez Virto

Argitu dute zein mekanismoren bitartez eragiten duten mikroplastikoek oxigeno-espezie erreaktiboak sortzea ingurune urtsuetan, eta mekanismo hori partikula horiek ehunetan kalteak eragitearen arrazoietako bat izan daiteke.


Salbatu da euskara

Ekai Txapartegi Zumeta, EHUko filosofia irakaslea

Neutroa

Izortze Santin Gomez, EHUko ikertzailea

Segurtasuna hasieratik, ez azken orduan

Jon Kepa Gerrikagoitia, BC3


Neandertalen aztarnak topatu dira lehen aldiz Nafarroan

Eboluzioa
Irati Diez Virto

Nafarroan orain arte aurkitutako giza aztarnarik zaharrenak aurkitu dira Abauntz haitzuloan (Arraitz-Orkin), eta erkidegoan identifikatutako lehen neandertalenak dira. 44.000 eta 49.000 urte artekoak direla kalkulatu dute; hau da, espeziea desagertu eta Homo sapiens Europako kontinente osoan hedatu aurreko garaikoak.


EFEMERIDEA

Gerty Cori medikua

Fisiologia edo Medikuntzako Nobel saria jaso zuen lehen emakumea izan zen, gluzidoen metabolismoari buruzko lanengatik.

Dorre kuantikoa

Fisika
Elhuyar Zientzia,

Donostian, BRTA aliantzako CIC Nanogune zentroan, txip kuantikoak diseinatzeko eta testatzeko dorre bat martxan dago joan den otsailetik. Dorre horretan, konputazio kuantikoan mundu mailako laborategi aurreratuenetakoa izateko anbizioarekin ari dira lanean, Quantum Motion enpresarekin batera.


Megakonstelazioak ez, megaontzidiak

Teknologia
Egoitz Etxebeste Aduriz,

Satelitez josita dago zerua. Milaka dira, eta ehunka milaka gehiago jarri nahi dituzte. Haien bidez, mundu osorako Internet, datu-zentro espazialak eta gauez eguzki-argia izateko aukera agintzen dute. Baina, aldi berean, satelite horiek gaueko zerua argitzen dute, astronomia oztopatzen, hondakin espazialak ugaritzen eta atmosfera kutsatzen. Gizateriaren ondare bat eraldatzen ari dira, gutxi batzuen erabakiz.


Txernobyl eta nuklearrak, 40 urteren ondoren

Fisika
Ana Galarraga Aiestaran,

2026ko apirilaren 26an, 40 urte bete ziren Txernobylgo zentralean inoizko istripu nuklear larriena gertatu zenetik. Erradioaktibitatetik babesteko, esklusio-eremu bat sortu zuten inguruan. Denborarekin, eremu hura naturaren biziberritzearen ikur bihurtu da. Bitartean, energia nuklearrari buruzko ikuspegia ere aldatzen joan da Europan.


Badakizu?

Minari buruz I

Irati Diez Virto




Bizitza


Gizartea


Teknologia


Ingurumena


Oinarrizkoak

Aldizkaria

Kolaboratu

Zure lana argitaratzea nahi duzu?

Gai zientifiko bati buruzko artikulu bat baduzu, bidali eta sarean zein aldizkari inprimatuan argitaratu dezakegu.

Bidali