Gas bat inoizko tenperatura baxuenera hoztu dute espazioan

Kimika
Irati Diez Virto

Gas kuantiko bat hoztu dute espazioan, 10 pikokelvineko tenperatura lortu arte, espazioan inoiz neurtutako tenperatura baxuena.


Hiria txabola batetik eraldatzea

Violeta Furlan
ikertzailea (BC3)

“Fabricando fit faber”, baina euskaraz

Naiara Perez Miguel
Hitz zentroko ikertzailea eta irakaslea (EHU)

Salbatu da euskara

Ekai Txapartegi Zumeta
Filosofiako irakaslea (EHU)


Hiriaren birika: eraztun berdea

Ingurumena
Jaione Auzmendi Iriarte

Eraztun berdea Gasteizko birika da. Hiriaren erdigunetik bi kilometrotara dago, eta oinez, korrika, zein bizikletaz gerturatzen dira hiritarrak. Hiriaren periferia zahar-berritzeko asmotan hasi zuten proiektuari uholdeei aurre egiteko plana lotu zitzaion, eta gaur egun biodibertsitatearen eredu da.


EFEMERIDEA

Roger Arliner Young itsas biologoa

Estatu Batuetan zoologiako doktoretza bat jaso zuen lehen emakume afroamerikarra izan zen. Era berean, Science aldizkari ospetsuan artikulu bat argitaratu zuen lehen emakume beltza izan zen (paramezioen iraitz-aparatuari buruzkoa).

Dorre kuantikoa

Fisika
Elhuyar Zientzia,

Donostian, BRTA aliantzako CIC Nanogune zentroan, txip kuantikoak diseinatzeko eta testatzeko dorre bat martxan dago joan den otsailetik. Dorre horretan, konputazio kuantikoan mundu mailako laborategi aurreratuenetakoa izateko anbizioarekin ari dira lanean, Quantum Motion enpresarekin batera.


Megakonstelazioak ez, megaontzidiak

Teknologia
Egoitz Etxebeste Aduriz,

Satelitez josita dago zerua. Milaka dira, eta ehunka milaka gehiago jarri nahi dituzte. Haien bidez, mundu osorako Internet, datu-zentro espazialak eta gauez eguzki-argia izateko aukera agintzen dute. Baina, aldi berean, satelite horiek gaueko zerua argitzen dute, astronomia oztopatzen, hondakin espazialak ugaritzen eta atmosfera kutsatzen. Gizateriaren ondare bat eraldatzen ari dira, gutxi batzuen erabakiz.


Txernobyl eta nuklearrak, 40 urteren ondoren

Fisika
Ana Galarraga Aiestaran,

2026ko apirilaren 26an, 40 urte bete ziren Txernobylgo zentralean inoizko istripu nuklear larriena gertatu zenetik. Erradioaktibitatetik babesteko, esklusio-eremu bat sortu zuten inguruan. Denborarekin, eremu hura naturaren biziberritzearen ikur bihurtu da. Bitartean, energia nuklearrari buruzko ikuspegia ere aldatzen joan da Europan.


Badakizu?

Minari buruz II

Irati Diez Virto




Bizitza


Gizartea


Teknologia


Ingurumena


Oinarrizkoak

Aldizkaria

Kolaboratu

Zure lana argitaratzea nahi duzu?

Gai zientifiko bati buruzko artikulu bat baduzu, bidali eta sarean zein aldizkari inprimatuan argitaratu dezakegu.

Bidali